PRP (Platelet Rich Plasma) Tedavisi Nedir ve Nasıl Yapılır?
PRP (trombositten zengin plazma) tedavisi, hastanın kendi kanından elde edilen trombosit konsantresi ile yapılan rejeneratif bir tedavi yöntemidir. Trombositler büyüme faktörleri içerir ve doku onarımını, hücre çoğalmasını, kollajen üretimini uyarır. Ortopedi (eklem, tendon yaralanmaları), dermatoloji (cilt gençleştirme, saç dökülmesi), spor hekimliği, estetik tıpta kullanılır. Minimal invaziv, düşük yan etki profili ile popülerdir.
PRP Nasıl Hazırlanır?
Kan alımı hastadan 20-60 ml kan alınır (koldan ven). Santrifüj kan özel tüplerde 10-15 dakika santrifüj edilir, kırmızı kan hücreleri, beyaz kan hücreleri, plazma ayrılır. PRP toplanması orta tabaka (buffy coat) toplanır, normal kandan 3-5 kat daha yüksek trombosit konsantrasyonu içerir. Aktivasyon bazı protokollerde kalsiyum klorür veya trombin ile trombositler aktive edilir, büyüme faktörleri salınır. Enjeksiyon hazır PRP hedef bölgeye enjekte edilir.
Kullanım Alanları - Ortopedi
Osteoartrit (eklem kireçlenmesi) diz, kalça, omuz osteoartritinde ağrı azaltma, fonksiyon iyileştirme. Tendinopat (tendon iltihabı) tenis dirseği, Achilles tendiniti, rotator cuff yaralanmaları, kronik tendon problemleri. Kas yaralanmaları hamstring, baldır kaslarında yırtıklar. Plantar fasiit ayak tabanı ağrısı. Ligament yaralanmaları ACL, MCL gibi bağ yaralanmalarında iyileşme desteği. Kronik ağrı kas-iskelet sistemi ağrıları.
Kullanım Alanları - Dermatoloji ve Estetik
Cilt gençleştirme ince çizgiler, kırışıklıklar, cilt dokusu iyileştirme. Kollajen üretimi artar. Mikroneedling ile kombine uygulanabilir. Saç dökülmesi androgenetik alopesi (erkek-kadın tipi), alopesi areata. Saç foliküllerini uyarır, saç yoğunluğu artırır. Skar tedavisi akne skarları, cerrahi skarlar. Hiperpigmentasyon leke tedavisi. Vampir facelift yüz estetiğinde PRP + dolgu kombinasyonu.
PRP Uygulama Prosedürü
Hazırlık uygulama bölgesi temizlenir. Lokal anestezi krem veya lokal anestezik enjeksiyonu (ağrı azaltma). PRP enjeksiyonu ince iğne ile hedef bölgeye (eklem, tendon, cilt) enjekte edilir. Çoklu enjeksiyon noktaları kullanılabilir. Masaj veya manipülasyon PRP'nin dağılımı için hafif masaj. Buz uygulama şişlik ve ağrıyı azaltır. Süre prosedür 30-60 dakika sürer.
Tedavi Protokolü
Seans sayısı genellikle 3-6 seans. Aralık 2-4 hafta arayla. İdame tedavisi yılda 1-2 seans takviye. Sonuçlar 2-6 hafta içinde görülmeye başlar, 3-6 ay içinde maksimum etki. Bireysel yanıt değişkendir.
Yan Etkiler ve Komplikasyonlar
Minimal yan etkiler enjeksiyon yerinde ağrı, şişlik, kızarıklık (1-3 gün), morarma. Enfeksiyon riski çok düşük (kendi kanı kullanıldığı için), steril teknik önemli. Sinir veya damar hasarı nadir, deneyimli uygulamacı gerekli. Alerjik reaksiyon çok nadir (kendi kanı). Etkisizlik bazı hastalarda beklenen yanıt alınamayabilir.
Kontrendikasyonlar
Kan hastalıkları trombositopeni, kanama bozuklukları, hemofili. Antikoagülan kullanımı warfarin, aspirin PRP öncesi kesilmeli (doktor kararı). Aktif enfeksiyon enjeksiyon bölgesinde veya sistemik. Kanser özellikle aktif kanser. Gebelik ve emzirme yeterli veri yok. İmmünosüpresyon ciddi bağışıklık baskılanması.
Etkinlik ve Kanıt
Osteoartrit orta düzeyde kanıt, ağrı azaltma, fonksiyon artırma. Tendinopat bazı çalışmalar olumlu, bazıları etkisiz. Saç dökülmesi artan kanıtlar, androgenetik alopeside etkili. Cilt gençleştirme estetik iyileşme, subjektif memnuniyet yüksek. Daha fazla randomize kontrollü çalışma gereklidir. PRP hastanın kendi kanından hazırlanan trombosit konsantresi, eklem, tendon, cilt sorunlarında kullanılır, minimal yan etki, 3-6 seans, sonuçlar bireysel, kanıt düzeyi değişken ancak umut verici.